Bilanir

Áður en fjallað er um einstök bilana tilvik og mögulegar orsakir þeirra ber að hafa það grundvallar atriði í huga að hitaveituvatnið er mjög heitt.  Vatnið er misheitt eftir veitum að jafnaði frá 60°C til 80°C en í öllum tilvikum ber að gæta ýtrustu varkárni í umgengni við öll kerfi húsveitunnar og vatnið sjálft.  Sama á að sjálfsögðu við þegar upp koma bilanir sem fela í sér að heitt vatn rennur stjórnlaust úr búnaði húsveitunnar.  Nánar er vikið að slíkum tilvikum hér að neðan.

Komi upp truflanir í rekstri húsveitu má oftast rekja þær til bilunar í búnaði húsveitunnar sjálfrar en einnig kann að mega rekja þær til rekstrartruflana eða bilana í dreifikerfi Norðurorku eða búnaði þess.

Komi fram truflun eða bilun er hægt að hafa samband við starfsfólk Norðurorku eða pípulagningarmeistara (hússins).

Það fer eftir atvikum til hvors aðilans rétt er að leita.  Almenna reglan er sú að bendi atvik til þess að orsaka rekstrartruflunar eða bilun megi rekja til húsveitu eða búnaðar hennar ber að leita til pípulagningarmeistara en ella ber að snúa sér til starfsfólks Norðurorku.  Auðvitað er það svo að viðskiptavinum kann að reynast erfitt að átta sig á því um hvort tilvikið er að ræða en hér að neðan eru nefnd nokkur dæmi sem hafa má í huga þegar mat er lagt á hvar orsakanna sé að leita.

Eina þumalfingurreglu er gott að hafa í huga. Er rekstrartruflun bundin við hitakerfi hússins eingöngu eða húsveituna alla? Tiltölulega einfalt ráð í þessum efnum er að athuga hvort rennsli úr krönum er með eðlilegum hætti og þrýstingur þar nægur eða ekki.  Sé kranavatnið í lagi eru allar líkur til þess að rekstrartruflun eða bilun sé bundin við hitakerfi hússins eingöngu.  Í þeim tilvikum ber nær undantekningarlaust að hafa samband við pípulagningarmeistara hússins.  Í þessu samhengi ber einnig að hafa í huga að sérstakur búnaður kann að vera tengdur kerfinu og bilun getur verið í honum.

Dæmi um tilvik sem upp geta komið og með hvaða hætti kann að mega bregðast við þeim.

Hættuleg tilvik: Komi upp þær aðstæður að heitavatnslögn eða búnaður húsveitu brestur með þeim afleiðingum að heitt vatn rennur stjórnlaust úr kerfinu er mikilvægt að forðast vatnið eins og heitan eldinn.  Heitt vatnið er stórhættulegt þó auðvitað skipti máli í hve miklu magni það er.  Sé vatnslekinn við inntak eða inntaksgrind ber tafarlaust að kalla til starfsfólk Norðurorku og eftir atvikum að kalla eftir aðstoð slökkviliðs.  Sé leki inn í íbúðarrými ber þegar í stað að loka fyrir inntakskrana hitaveitu og kalla eftir aðstoð frá pípulagningarmeistara og/eða starfsmanna Norðurorku náist ekki í þann fyrrnefnda.  Hafa ber í huga að í tilvikum sem þessum getur skipt sköpum að íbúar þekki hvar inntakskraninn er og á það jafnt við í íbúðum sem hafa sjálfstætt inntak sem og í fjölbýlishúsum sem eru með sameiginlegt inntak fyrir margar íbúðir.

Ofn hitnar ekki: Hitni ofn ekki eða nokkrir ofnar, oft á sömu hæð í húsi, er ástæðan fyrir því oftar en ekki sú að loft hefur komist í hitakerfið og einskonar lofttappi myndast í kerfinu.  Sé um slíkt að ræða er nauðsynlegt að loft-tæma ofna með því að losa um þar til gerða skrúfu á hverjum ofni fyrir sig og hleypa loftinu út. Nota þarf sérstakan lykil til að losa um skrúfuna sem gott er að eiga á hverju heimili.  Leita skal til fagmanna ef íbúar treysta sér ekki í verkið eða hafa ekki viðeigandi verkfæri við höndina. Aðrar ástæður þess að einstakir ofnar hitna ekki kunna að vera sökum þess að ofnkrani er bilaður.  Stundum dugar í þeim efnum að hreyfa kranann hressilega fram og til baka en oft kann að reynast nauðsynlegt að kalla til fagmann til þess að liðka kranann og smyrja eða hreinlega skipta honum út fyrir nýjan.

Enginn ofn hitnar: Séu allir ofnar húss eða íbúðar kaldir er best að byrja á því að nota ofangreinda þumalfingurreglu, þ.e. að athuga hvort kranavatnið er í lagi.  Ef kranavatnið er ekki í lagi er líklegast um vatnsleysi að ræða vegna bilunar í heimæð eða dreifikerfi.   Algengast er að bilun í heimæð komi fram í minnkandi vatnsrennsli og stundum verða húseigendur varir við sírennslishljóð sem getur verið vísbending um bilun í vatnskerfum.  Bilunar í heimæð verður oft vart í jarðvegi yfir lögninni, hann getur orðið vatnssósa og heitur.  Alltaf skal kalla til starfsmenn Norðurorku í þessum tilvikum.

Gólfhitakerfi hitnar ekki: Í meginatriðum má vísa til þess sem sagt er um dæmið „enginn ofn hitnar“ hér að ofan.

Óeðlileg hljóð í húsveitu: Almennt eiga hitakerfi húsa að vera tiltölulega hljóðlítil og nánast hljóðlaus.  (Hér er þá ekki verið að tala um rennslishljóð þegar skrúfað er frá krana). Hljóð sem minnir á vatnsnið eða rennslishljóð benda til þess að óeðlilega mikið vatn sé að fara í gegnum ofnakerfið (gólfhitakerfið).  Skýringin getur verið sú að ofnkrani sé bilaður og vatnið fari hindrunarlaust í gegnum hann.  Þetta finnst oft með því að ofninn er funheitur uppúr og niðurúr. Stundum dugar að lækka á krananum, en kraninn kann einnig að vera bilaður og þá þarf að kalla eftir fagmanni sem ýmist lagar kranann eða skiptir honum út fyrir nýjan.

Óhreinindi í vatni: Komi fram óhreinindi í heita vatninu geta þau átt rót sína í lögnum húsveitunnar eða lögnum dreifikerfisins.  Nokkuð hefur borið á því á Akureyri að óhreinindi komi fram í vatninu.  Í allmörgum tilvikum er um að ræða tæringu í koparlögnum en það er lagnaefni sem hefur frávísun sem í hitakerfi á Akureyri. Í öðrum tilvikum er um að ræða óhreinindi sem eiga uppruna sinn úr dreifilögnum eða jafnvel borholunum sjálfum.  Hitaveitan fylgir ákveðnum verklagsreglum um útskolun úr stofnlögnum.  Með því er reynt að koma í veg fyrir að óhreinindi komist í húsveitur viðskiptavina.  Gerist það hins vegar er mikilvægt að hafa samband við starfsfólk Norðurorku.  Er þá oftast brugðist við með því að skola út úr heimæðum og húskerfi, síur hreinsaðar o.s.frv.