Matarleifar valda stíflum í fráveitu

Sorpkvarnir eru ekki mjög algengar í íslenskum eldhúsum en þær eru þó seldar hjá nokkrum fyrirtækjum, og margir þekkja þær erlendis frá. Þær eru ekki hentugar fyrir fráveitukerfi Norðurorku.

Sorpkvarnir, sem venjulega eru hluti af niðurfalli í eldhúsvaski, saxa niður matarleifar og skila þeim beint í fráveitukerfið. Kerfið er ekki hannað til að taka við slíkum úrgangi, heldur aðeins úrgangi á borð við piss, kúk, aðra líkamsvessa og klósettpappír. Allt sem er stærra en 3mm er sigtað frá í hreinsistöð Norðurorku. Urðun á þeim frágangi er kostnaðarsöm og aukið magn úrgangs í fráveitunni sem ekki á heima þar eykur viðhaldskostnað og utanumhald. Matarleifum fylgir einnig fita, sem hleður utan á sig og getur skapað stíflur í kerfinu. Þessar stíflur geta orðið í lögnum innan lóðamarka og þá er það fasteignaeigandinn sem þarf sjálfur að borga yfir hreinsun og viðgerðir. 

Öllum matarleifum ætti að koma í lífrænt sorp en í kjölfar breytinga á flokkunarkerfi úrgangs ættu öll heimili að eiga auðvelt með að losa sig við lífrænan úrgang í sérstakar tunnur. Kerfinu var fyrst breytt fyrir um 15 árum síðan á Akureyri og má segja að sú breyting hafi tekist vel. Sorphirða bæjarins sér um að ná í úrganginn og koma honum í jarðgerðarstöðina Moltu ehf. sem staðsett er í Eyjafirði. Þar er úrgangurinn brotinn niður við loftháðar aðstæður og úr verður svokölluð molta. Moltuna er síðan hægt að nota sem jarðvegsbæti, til landfyllingar eða jafnvel sem áburð. Á Akureyri er moltan nýtt í ýmsa starfssemi, t.d. í Lystigarðinum, á gólfvellinum og í landbúnað. Mikill umhverfisávinningur felst í því að koma lífrænum úrgangi í jarðgerð, frekar en í fráveitukerfið eða í urðun.